سنگ صبور دل شکسته

شب یلدا یا شب چله آخرین روز آذرماه، شب اول زمستان و درازترین شب سال است.ایرانیان باستان با باور اینکه فردای شب یلدا با دمیدن خورشید، روزها بلند تر شده و تابش نور ایزدی افزونی می یابد، آخر پاییز و اول زمستان را شب زایش مهر یا زایش خورشید می خواندند و برای آن جشن بزرگی برپا می کردند.
این جشن در ماه پارسی «دی» قرار دارد که نام آفریننده در زمان قبل از زرتشتیان بوده است که بعدها او به نام آفریننده نور معروف شد.
نور، روز و روشنایی خورشید، نشانه هایی از آفریدگار بود در حالی که شب، تاریکی و سرما نشانه هایی از اهریمن. مشاهده تغییرات مداوم شب و روز مردم را به این باور رسانده بود که شب و روز یا روشنایی و تاریکی در یک جنگ همیشگی به سر می برند. روزهای بلندتر روزهای پیروزی روشنایی بود، در حالی که روزهای کوتاه تر نشانه یی از غلبه تاریکی.
● پیشینه جشن
یلدا و جشن هایی که در این شب برگزار می شود، یک سنت باستانی است. این جشن مراسمی آریایی است و پیروان میتراییسم آن را از هزاران سال پیش در ایران برگزار می کرده اند. یلدا روز تولد میترا یا مهر است. این جشن به اندازه زمانی که مردم فصول را تعیین کردند کهن است.
● مراسم و آداب جشن
برای در امان بودن از خطر اهریمن، در این شب همه دور هم جمع می شدند و با برافروختن آتش از خورشید طلب برکت می کردند.
آیین شب یلدا یا شب چله، خوردن آجیل مخصوص، هندوانه، انار و شیرینی و میوه های گوناگون است که همه جنبه نمادی دارند و نشانه برکت، تندرستی، فراوانی و شادکامی هستند. در این شب هم مثل جشن تیرگان، فال گرفتن از کتاب حافظ مرسوم است. حاضران با انتخاب و شکستن گردو از روی پوکی و یا پری آن، آینده گویی می کنند.
جشن شب یلدا جشنی است که از ۷ هزارسال پیش تاکنون در میان ایرانیان برگزار می شود. ۷ هزار سال پیش نیاکان ما به دانش گاه شماری دست پیدا کردند و دریافتند که نخستین شب زمستان بلندترین شب سال است.
یکی دیگر از دلایل برگزاری این جشن، شب زادروز ایزدمهر یا میترا است. مهر به معنای خورشید است و تاریخ پرستش آن در میان ایرانی ها و آریایی ها به پیش از دین زرتشت بازمی گردد که پس از ظهور زرتشت این پیامبر او را اهورامزدا تعریف کرد. یکی از ایزدان اهورایی مهر بود که هم اکنون بخشی از اوستا به نامش نامگذاری شده.
در «مهریشت» اوستا آمده است؛ «مهر از آسمان با هزاران چشم بر ایرانی می نگرد تا دروغی نگوید».
● آیین های جشن شب یلدا
یکی از آیین های شب یلدا در ایران، تفال با دیوان حافظ است. مردم دیوان اشعار لسان الغیب را با نیت بهروزی و شادکامی می گشایند و فال دل خویش را از او طلب می کنند.
در برخی دیگر از جاهای ایران نیز شاهنامه خوانی رواج دارد. بازگویی خاطرات و قصه گویی پدربزرگ ها و مادربزرگ ها نیز یکی از مواردی است که یلدا را برای خانواده ایرانی دلپذیرتر می کند. اما همه اینها ترفندهایی است تا خانواده ها گرد یکدیگر آیند و بلندترین شب سال را با شادی و خرسندی به سپیده برسانند.
در سراسر ایران زمین، جایی را نمی یابید که خوردن هندوانه در شب یلدا جزء آداب و شیوه آن نباشد. در جاهای گوناگون ایران، گونه های تنقلات و خوراکی ها به تبع ژیرامون و شیوه زندگی مردم منطقه بهره برده می شود اما هندوانه میوه ای است که هیچ گاه از قلم نمی افتد، زیرا شمار زیادی به این باورند که اگر مقداری هندوانه در شب چله بخورند در سراسر چله بزرگ و کوچک یعنی زمستانی که در پیش دارند سرما و بیماری بر آنها غلبه نخواهد کرد.
مردم شیراز در شب یلدا به شب زنده داری می پردازند و برخی نیز بسیاری از دوستان و بستگان خود را دعوت می کنند. آنها در این شب سفره یی می گسترانند که بی شباهت به سفره هفت سین نوروز نیست و در آن آینه را جای می دهند. گونه های بی شمار آجیل و تنقلاتی چون نخودچی، کشمش، حلواشکری، رنگینک و خرما و میوه هایی چون انار و به ویژه هندوانه خوراکی های این شب را تشکیل می دهند.
در آذربایجان مردم هندوانه چله (چیله قارپوزی) می خوردند و باور دارند که با خوردن هندوانه لرز و سوز و سرما به تن آنها تاثیری ندارد.
در اردبیل رسم است که مردم، چله بزرگ را سوگند می دهند که زیاد سخت نگیرد و معمولاً گندم برشته (قورقا) و هندوانه و سبزه و مغزگردو و نخودچی و کشمش می خورند. در گیلان هندوانه را حتماً فراهم می کنند و باورمندند که هرکس در شب چله هندوانه بخورد در تابستان احساس تشنگی نمی کند و در زمستان سرما را حس نخواهد کرد. «آوکونوس» یکی دیگر از میوه هایی است که در این منطقه در شب یلدا رواج دارد و به روش خاصی تهیه می شود.
در فصل پاییز، ازگیل خام را در خمره می ریزند، خمره را پر از آب می کنند و کمی نمک هم به آن می افزایند و در خم را می بندند و در گوشه یی خارج از هوای گرم اتاق می گذارند، ازگیل سفت و خام، پس از مدتی پخته و آبدار و خوشمزه می شود. آوکونوس (ازگیل) در اغلب خانه های گیلان تا بهار آینده یافت می شود و هر زمان هوس کنند ازگیل و تازه و پخته را از خم بیرون می آورند و آن را با گلپر و نمک در سینه کش آفتاب می خورند.بنا به روایت مردم کرمان تا سحر انتظار می کشند تا از قارون افسانه یی استقبال کنند. قارون در پوشاک هیزم شکن برای خانواده های فقیر تکه های چوب می آورد. این چوب ها به زر دگرگون می شوند و برای آن خانواده، ثروت و روزی به همراه می آورند.
● جشن شب یلدا
جشن شب یلدا یک جشن کاملاً زنده است و همه مسیحیان جهان این جشن را با نام جشن تولد مسیح برگزار می کنند. یلدا و مراسمی که در نخستین شب بلند زمستان و بلندترین شب سال برپا می کنند سابقه یی بسیار دراز داشته و مربوط می شود به ایزد مهر.
این جشن که یکی از کهن ترین جشن های ایران باستان است در اصطلاح به آن شب چله هم می گویند. چله بزرگ از یکمین روز دی ماه جشن خرم روز تا دهم بهمن که جشن سده است به طول می انجامد و آن را چله بزرگ می نامند به آن دلیل که شدت سرما بیشتر است، آنگاه چله کوچک فرا می رسد که دهم از بهمن تا بیستم اسفند به طول می انجامد و سرما کم کم کاسته می شود.
چله اول که اولین روز زمستان و یا نخستین شب آن است تولد مهر و خورشید شکست ناپذیر است، زیرا مردم دوره های گذشته که پایه زندگی شان برکشاورزی و چوپانی قرار داشت و در طول سال با سپری شدن فصل ها و تضادهای طبیعت خو داشتند و براثر تجربه و گذشت زمان با گردش خورشید و تغییر فصول و بلندی و کوتاهی روز و شب و جهت حرکت و قرار ستارگان آشنایی یافته و کارها و فعالیتشان را براساس آن تنظیم می کردند و به تدریج دریافتند که کوتاهترین روزها آخرین روز پاییز یعنی سی ام آذر و بلندترین شب ها شب اول زمستان است اما بلافاصله بعد از این با آغاز دی روزها بلندتر و شب ها کوتاه تر می شود.
اقوام قدیم آریایی جشن تولد آفتاب را آغاز زمستان می گرفتند خصوصاً ژرمن ها که این ماه را به خدای آفتاب نسبت می دهند و زیاد هم بی تناسب نیست چرا که آغاز زمستان مثل تولد خورشید است که از آن روز در نصف کره شمالی رو به افزایش و ارتفاع و درخشندگی می گذارد و هر روز قوی تر می شود. در این شب آتش برمی افروختند تا تاریکی و عاملان اهریمنی و شیاطین نابود شده و بگریزند و همچنان که خورشید به مناسبت فروغ و گرمای کارسازش تقدس پیدا کرده بود آتش نیز همان والایی را نزد مردمان دارا شد.
چون تاریکی فرا می رسید در پرتو روشنایی آتش تاریکی اهریمنی را از بین می بردند. در شب یلدا یا تولد خورشید افراد دور هم جمع می شدند و جهت رفع این نحوست آتش می افروختند و خوان ویژه مانند سفره یی که عید نوروز تهیه می کنند اما محتویات آن متفاوت است می گستراندند و هر آنچه میوه تازه فصل که نگهداری شده بود و میوه های خشک در سفره می نهادند.
این سفره جنبه دینی داشته و مقدس بود و از ایزد خورشید روشنایی و برکت می طلبیدند تا در زمستان به خوشی سر کنند و میوه های تازه و خشک و چیزهای دیگر در سفره تمثیلی از آن بود که بهار و تابستانی پربرکت داشته باشند و همه شب را در پرتو چراغ و نور و آتش می گذراندند تا اهریمن فرصت دژخویی و تباهی نیابد. سفره شب یلدا سفره میزد است و میزد عبارت است از میوه های تر و خشک و آجیل یا به اصطلاح زرتشتیان لرک که از لوازم این جشن بود که به افتخار و ویژگی مهر یا خورشید برگزار می شد.
امروز هم ایرانیان در سراسر جهان این جشن زیبا را در کنار یکدیگر برگزار می کنند و به خواندن شاهنامه و گرفتن فال حافظ می پردازند. شب چله بر تمامی دوستان و هم میهنان عزیز فرخنده باد. همیشه شاد باشید و اهورایی.

آخر پاییز و شب یلدای ایرانی

یلدا به این خاطر بین ما ایرانیها معروف و محبوب است که طولانی ترین شب سال است ومی تواند برای ما به یاد ماندنی ترین شب هم باشد.

یلدا شب میلاد خورشید است (به اعتقاد زرتشتیان ).شبی که تاریکی همه توانش را به کار میبرد وبلندترین شب سال را بر زمین حاکم می کند اما بالاخره شب میرود و صبح می آید( پایان شب سیه سپید است)

جشن تولد خورشید ٬البته امروز معنای سمبولیک خود را از دست داده وفقط فرصتی است که در آن دور هم جمع شویم٬ بگوییم وبخندیم ٬هندوانه بخوریم و آجیل بشکنیم وبه یاد آوریم که این شب را نیاکان ما از ۲۵ قرن پیش دور هم جمع می شده اند.

۱- رسم اصلی شب یلدا ٬شب نشینی و دور هم جمع شدن است.این شب فرصت خوبی است برای عیادت از بیماران آشنا٬ کسب اطلاع از مشکلات همدیگر ٬دیدن اعضای فامیل و مادربزرگ وپدربزرگ ها ونیز آشتی کردن با افرادی که رابطه مان با آنها چندان جالب نیست.این فرصت مناسب را از دست ندهید.

۲- فال حافظ ٬ جزء آداب اصلی شب یلدا است. اشعار حافظ بیانگر حالات درونی متنوع آدمی است و به همین دلیل معمولاْ همه می توانند با آن ارتباط برقرار کنند.

همیشه در تفسیر فالتات سعی کنید به دنبال نشانه های مثبت در جواب فالتان بگردید.خواندن غزل حافظ همراه ساز و آواز ایرانی ٬ خاطره خوبی از شب یلدا می سازد.

۳- خوردنی مخصوص شب یلدا آجیل است. آجیل معمولاْ از دانه گیاهان تهیه می شود و یک میان وعده سالم است که می تواند جای تنقلات امروزی که ارزش غذایی کمی دارند را بگیرد.(شامل بادام ٬فندق ٬گردو ٬تخمه آفتاب گردان وپسته)

آجیل یک منبع غنی از مواد معدنی مثل آهن ٬مس٬منیزیم ٬ ویتامین های B ,E وهمچنین چربی های غیر اشباع که برای قلب وعروق مفید میباشد است.

فقط حواستان باشد که در خوردن آجیل زیاده روی نکنید!

۴-شب یلدا بدون خوردن هندوانه انگار چیزی کم دارد. هندوانه به علت آب بسیار فراوانی که دارد یکی از مفیدترین میوه ها برای کلیه ها محسوب می شود. هندوانه عطش را فرو می نشاند و پوست را شاداب نگه میدارد.

هندوانه منبع سرشاری از ویتامین C ,A است.

معمولاً فصل خوردن هندوانه در تابستان است اما خوردن آن در شب یلدا هم می تواند حال و هوای تابستان را به خوبی تداعی کند.

۵- خوردن انار هم البته نه به اندازه هندوانه از آداب شب یلدا به شمار می رود .انار منبع خوبی از اسید فولیک است وبرای کم خونی بسیار مفید است .انار انواع مختلفی از ترش و ملس و شیرین دارد .هرچه انار تازه تر باشد خواص آن بیشتر است

وقتی که خاکم میکنند،بهش بگین پیشم نیاد،
بگید که رفت مسافرت،بگین شماره ای نداد....
.یه جور بگین که آخرش از حرفاتون هول نکنه،
طاقت ندارم ببینم به قبر من نگاه کنه،
دونه به دونه عکسامو بردارید آتیش بزنید،
هر چی که خاطره دارم برید و از بیخ بکنید،
نگذارید از اسم منم یک کلمه جا بمونه ،
نمی خواهم هیچ وقت تنمو توی گورم بلرزونه.....
بررو آتیش به قلب من نزن.....
بذار نگاهت از یادم بره،
بذا رواسه همیشه قلب من چال بشه با من کلی خاطره............
برو نمیخوام ببینی خونه ی من خالی شده
همدم من به جای تو ریگ های پوشالی شده،
اون که میگفت میمرد برات حالا دیدی راس راسی مرد
رفت و همه خاطره اش هم به خاطرت برداشت و برد......
بهش بگین نشست به پات بهش بگین نیومدی
بگین هنوز دوستت داره با این که قیدشو زدی..........
نشونی قبر منو بهش ندین خوب میدونم می یاد جای همیشگی سر قرار تو رودخونه.........
برو آتیش به قلب من نزن بذار نگاهت از یادم بره............
می خواهم رو سنگ قبرم این باشه طلوعی که خیلی غم انگیز بود قشنگترین خاطره ی عمرم غروبی که خیلی دل انگیز شد،
رو سنگ قبرم بنویس روزی اومد با امید آخر ولی حالا بدرقه ی راهش داغی که موندش رو دل مادر

چیه دلم گرفتی

واسه چی داری گریه میکنی

چیه دلم شکستی

واسه کی داری گریه میکنی

چیه دلم غریبی

چی دیدی داری گریه میکنی

میگی گذاشته رفته

اونی که مثه نفس تو بود

میگی دلتو شکسته

اونی که همه ی کس تو بود

میگی دیدی نمونده

پای همه حرفایی که زده بود

دل من میدونم داری دیوونه میشی

اما باز بی خیالش

دل من میدونم داری ویرونه میشی

اما باز بی خیالش

اما باز بی خیالش

بابا بی خیالش

مرو ای دوست مرو ای دوست
مرو از دست من ای یار که منم زنده به بوی تو
به گل روی تو
مروای دوست مرو ای دوست
بنشین با من و دل بنشین تا برسم مگر
به شب موی تو
تو نباشی چه امیدی به دل خسته من
تو که خامو شی بی تو به شام وسحر چه کنم
با غم تو

مروای دوست مرو ای دوست
مرو از دست من ای یار که منم زنده به بوی تو
به گل روی تو
بنشین تا بنشانی نفسی آتش دل
بنشین تا برسم مگر به شب موی تو
تو نباشی چه امیدی به دل خسته من
تو که خامو شی بی تو به شام وسحر چه کنم
با غم تو
چه کنم با دل تنها که نشد باور من
تو و ویرانی خاموشی کوهم اگر اگر چه کنم با غم تو

چه کنم با دل تنها چه کنم با غم دل
چه کنم با این درد دل من ای دل من
چه کنم با دل تنها چه کنم با غم دل
چه کنم با این درد دل من ای دل م
چه کنم با دل تنها چه کنم با غم دل
چه کنم با این درد دل من ای دل من
چه کنم با دل تنها چه کنم با غم دل
چه کنم با این درد دل من ای دل م
چه کنم